Składki ZUS

Pomimo faktu, iż w Polsce najpopularniejszą formą zatrudnienia jest wciąż umowa o pracę, pracodawcy coraz częściej i chętniej proponują pracownikom umowę zlecenie, umowę o dzieło, a nawet samozatrudnienie. Powód takie stanu rzeczy jest oczywisty – wiąże się to bowiem z ogromnymi wręcz oszczędnościami z tytułu opłacania obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Tego typu formy zatrudnienia przez wielu przeciwników nazywane są umowami śmieciowymi, a w skrajnych przypadkach nawet „nowoczesnym niewolnictwem”. Oburzenie jest tym większe, gdyż praca w oparciu o taka umowę nie gwarantuje pracownikowi praktycznie żadnych świadczeń, a jeśli już są one obecne, to występują w znacznie „okrojonej” formie (obniżony ZUS w umowie zlecenia).

Umowa o dzieło. Osoba świadcząca usługi na podstawie umowy o dzieło nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu w przypadku, kiedy jest to jej jedyne źródło dochodu (wówczas odprowadzany jest tylko podatek dochodowy). Konieczność odprowadzania tego typu składek zachodzi jedynie wówczas, kiedy umowa o dzieło została zawarta pomiędzy pracownikiem etatowym zatrudnionym w danej firmie na umowę o pracę a jego obecnym pracodawcą. Osoba pracująca tylko na umowę o dzieło nie figuruje jednak w rejestrze bezrobotnych (nie może rejestrować się w UP i nie ma prawa do zasiłku), ale umowa tego typu nie jest wliczana do tzw. „lat pracy”.

Umowa zlecenie. To obecnie bardzo popularna forma zatrudnienia, coraz częściej preferowana przez wielu polskich przedsiębiorców przede wszystkim z racji sporych oszczędności związanych z wysokimi kosztami pracy. W przypadku odprowadzania składek w umowie zlecenia (lub w umowie agencyjnej) sprawa przedstawia się w sposób dość skomplikowany i jest uzależniona od wielu różnych czynników. Dotyczy to statusu samego pracownika:

- uczniowie lub studenci do 26 roku życia nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu w czasie trwania umowy-zlecenia,

- emeryci lub renciści zatrudnieni na podstawie umowy zlecenia nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu i wypadkowemu,

- osoby zatrudnione jako bezrobotne, nie ubezpieczone z żadnego innego tytułu pracujące na umowę zlecenie podlegają odprowadzaniu składek za ubezpieczenie zdrowotne i społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe w siedzibie zleceniodawcy) – ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne.